هابیل و قابیل
جنگ و فوتبال
خوانندگان گرامی،
همان طور که در شماره های قبل به آگاهی رسید این صفحه را اختصاص داده ایم به برخورد دیدگاه های دو برادر خیالی با نام های هابیل و قابیل. این دو برادر نقطه نظرهای متفاوت و حتی مخالف یکدیگر دارند. از آن ها خواسته ایم تا در هر شماره بحثی را مطرح کنند و نقطه نظرهای خود را بگویند. ما بدون هیچ قضاوتی این دیدگاه ها را ارائه می کنیم و قضاوت را بر عهدۀ شما می گذاریم. اگر خوانندگان گرامی نظری به طرفداری یا مخالفت با هر یک دارند می توانند نظر خود را از طریق فرستادن ایمیل به آدرس پیک، با ما در میان بگذارند. گفتار این بار هم در رابطه با «جنگ و فوتبال» است.
هابیل: فکر نمی کردم ببینمت، فکر کردم الان تظاهرات باشی.
قابیل: نه امروز حالش نبود. دو سه هفته است که نرفتم. البته امروز می خواستم برم که نشد.
هابیل: چی شده؟ تو که مرتب می رفتی. کلیپ هم می ذاشتی. چی شده، دوباره انشعاب شده؟
قابیل: نه بابا! حالشو نداشتم. یه خورده همه چی تکراری شده. نتیجه ای هم نداره! البته اون روزایی که بچه ها رفتن لس آنجلس واسۀ بازی ها فرق می کرد ولی به طور کلی، خیلی ها دیگه نمی آن، منم تا اونجا که می کشیدم رفتم. نه این که دیگه نمی خوام برم ولی باید یه اتفاقی بیافته که آدم دلگرم بشه. حالام با امضای این تعهد نامه که دیگه اصلاً حالش نیس. شهرهای دیگه هم همینه. این حالتی که ترامپ به وجود آورده حسابی گیج کننده است! آدم تکلیف خودشون نمی فهمه. اصلاً انتظار اینو نداشتم. البته فکر می کنم اینم برنامه است. اسرائیل برنامه رو به هم می زنه، به لبنان حمله می کنه، ایران هم به اسراییل، بعد ترامپ می اندازه گردن اونا ولی الحق فکر می کنم هم رژیم رو گیج کرده و هم طرفدارای خودشو. هم دنیا رو. نمی دونم!
هابیل: بهت حق می دم. شماها خیلی امید داشتین. کار رو تموم شده می دونستین. حق دارین ناامید بشین. من فکر می کنم خود ترامپ از همه بیشتر ناامید شده. یه سری اسناد هم در اومده بود که معلوم می کرد کلک خورده. بهش گفته بودن دو سه روزه کار تمومه و عین ونزوئلا یکی دیگه رو می ذارن سرکار و خوشحال و خندون بر می گردن! جالبه که ژنرال هاش و مشاوراش مخالف این جنگ بودن ولی اون کار خودشو کرد. حالام رژیم گذاشته طاقچه بالا. این توافق هم همش به نفع ایران تموم شد. نمی خوام بهت بگم «مگه نگفته بودم» ولی خب می گم. همون موقع که داشتند ناو هواپیمابر می بردن توی منطقه و شماها داشتین کیف دنیا رو می کردین، بهت گفتم. امیدوارم جنگ نشه چون به نفع جمهوری اسلامی تموم می شه و جنبش مردمی رو ده ـ بیست سال می بره عقب.
قابیل: تو هم با غیب گویی هات! حالا دیگه همه اومدن که ما گفتیم اینجوری و گفتیم اونجوری! کی فکر می کرد جمهوری اسلامی اینجوری سخت جون باشه! خب اونجوری نشد. الانم فکر نمی کنم این قرارداد دَووم بیاره. دوباره با یه جنگ فرسایشی و محاصرۀ دریايی و محاصرۀ اقتصادی، کارشون ساخته است. فقط زمان می خواد. بالاخره فشار اقتصادی طوری می شه که مردم می ریزن بیرون.
هابیل:.بابا مردم بیچاره ریخته بودن بیرون توی دی ماه، خوبم پیش می رفتن. بازاری ها، اتحادیه ها، دانشجوها همه واسۀ اعتراض آمده بودن بیرون و به طور صلح آمیز با دولت برخورد می کردن. دولت هم عقب نشینی کرده بود. بعد یه دفه اون «فتوا» اومد و جریان به خشونت و بُکُش بُکُش کشیده شد و بقیۀ قضایا. جالبه که می گی غیب گویی کردم؛ غیب گویی نبود، همه می گفتن که جنگ اشتباهه. هر کی دو تا کتاب تاریخ خونده بود می فهمید که این کار نتیجه نداره و حتی نتیجۀ عکس داره. هفتاد درصد مردم آمریکا مخالف جنگ بودن و هستن. اون سی درصدم همون طرفدارای ترامپن که هر چی اون بگه قبول دارن. اگه فردا ترامپ بگه جنگ اشتباه بوده. همه می گن اشتباه بوده. حالا فقط باید دید که ترامپ جلوی لابی اسرائیل و ناتانیاهو چه طور مقاومت می کنه.
قابیل: به نظر من جنگ اشتباه نبود و تنها راه گذار از رژیم همین بوده. مردم همه چیز رو توی این چهل و هفت سال امتحان کردن. از تظاهرات میلیونی بگیر تا اعتصاب، هیچکدوم جواب نداد. دیدی که توی همون دو شب دی ماه چل هزار نفر رو قتل عام کرد. بلاخره هم همین فشار و محاصره رژیم رو از پا در می آره. بدبیاری اینه که افتاده به موقع انتخابات میون دوره ای. ترسم از اینه که پرزیدنت ترامپ رو مجبور به عقب نشینی کنن. اون به هیچ وجه نمی خواد اکثریت جمهوری خواه رو توی کنگره از دست بده. اگه از دست بده همۀ رشته هاش پنبه می شه. خیلی خطرناکه. بی رودرواسی ترسم فقط همینه.
هابیل: ترست به جاس. اگه همینطور پیش بره به احتمال زیاد هاوس رو از دست می ده. اگه سنا رو هم از دس بده به احتمال زیاد دوباره ایمپیچش می کنن. اگه هم نکنن دو سال آخرش هیچ کاری نمی تونه از پیش ببره. جالبه برام که می بینم اقلاً تو تصویر بزرگ تر رو می بینی و احتمالات سیاسی رو در نظر می گیری. حالا بیا فرض کنیم که این قرارداد به نتیجه برسه. ترامپ کلی به رزیم امتیاز داده. دیگه توی منطقه کسی حریفشون نیس. این می تونه جنبش رو هم ده بیست سال عقب ببره.
قابیل: خوبه که اقلاً تو هم یه نگرانی هايی داری! من اگه خوب نمی شناختمت فکر می کردم الان با دمت گردو می شکنی. واسه همین، این که می گن هر کی با جنگ مخالفه، طرفدار جمهوری اسلامیه رو قبول ندارم. تو رو می شناسم، می دونم که با تمام وجودت مخالف جمهوری اسلامی هستی. البته خودت هم می دونی که بعد از شروع جنگ خیلی ها یهو طرفدار جمهوری اسلامی شدن. من می دونم که تو همیشه ضد جنگ بودی و طرفدار مبارزۀ بدون خشونت. منم مخالف جنگم ولی بعضی وقتا جنگ به عنوان آخرین وسیله لازمه.
هابیل: می فهمم چی می گی و ممنونم که موضع منو می فهمی ولی متاسفانه جامعه طوری دو قطبی شده که مردم فرصت و مهلت پیدا نمی کنن با هم بحث کنن. ببین ما الان سوای برادری و فامیلی، می شینیم مث بچه آدم حرف می زنیم. ولی قطب مخالف ما نه تنها اهل بحث و صحبت نیستن، دائم با انگ زدن، تهمت زدن، فحش و فضاحت برخورد می کنن. دیدی توی بازی های ایران چه افتضاحی به بار آوردن؟ بذار یه لحظه این که تیم ملی مال رژیمه یا مال مردم رو بذاریم کنار. آخه این برخوردای خشن و مردم رو تهدید کردن و فحش های رکیک دادن چه کمکی به جنبش مردم ایران می کنه؟ با پرچم تو سر مردم زدن چی رو ثابت می کنه؟ والا طوری شده که مردم به این پرچما هم حساس شدن. چون مترادف شده با فحش و تهدید و کتک. همین چند روز پیش دیدم یکی دو نفر از تظاهرات کلیپ گذاشته بودن که هر کی از صلح حرف بزنه طرفدار رژیمه و با ما طرفه. یا یکی دیگه می گفت فردا که رژیم رو انداختیم می دونیم با شماها که به ما نپیوستین چکار کنیم! من آدم هایی مث تو رو توی اون قطب نمی بینم. هر چند ممکنه به ظاهر با اونا هم خط باشی. اون برخورد افراطی مال همه نیس. واسه همین فکر می کنم اونا کم کم ایزوله بشن.
قابیل: خب یه عده ای خیلی احساساتی برخورد می کنن. اینا آدمای خوبین. من باهاشون صحبت می کنم. از جمله همش می گم مردم رو تهدید نکنین، اینجا قانون داره! حساب کتاب داره. اگه کسی شکایت کنه می گیرنتون. بعد هم مردم رو پراکنده می کنین. بعضی هاشون گوش می دن، بعضی هام نه. واسه همین این که می گی جامه دو قطبی شده به نظر من درست نیس! یعنی ما و اونا رو تو یه قطب بذاری و بقیه رو توی یه قطب دیگه! مطمئنم که توی به اصطلاح قطب شماهام آدمایی هستن که احساساتی یا افراطی باشن.
هابیل: شاید باشن ولی صحبت روی دو قطب، دو ایدئولوژی، دو طرز فکر و این حرفا نیس. صحبت سر اینه که اون قطب افراطین، منطقی نیستن، می گن «اگر نگی جاوید شاه یا چپیی یا ملا». اسرائیل و ناتانیاهو قهرمانشونه. نژاد پرستن، صهیونیستن، ابايی هم ندارن. از ساواک حمایت می کنن. واسه همین من فکر می کنم آدمايی مث تو که کم هم نیستن و فکر می کنن نظام سلطنتی واسه ایران خوبه یا هر چیز دیگه ای با اینا سنخیتی ندارن. تو آدم آگاهی هستی، می فهمی کسایی که به نسل کشی افتخار می کنن، کسایی که خودشون رو نژاد برتر می دونن به زبون خودمونی فاشیستن، نیومدن که گلی به سر ایران بزنن یا دموکراسی واسۀ ایران بخوان. تو می فهمی اینا رو واسه همین موندم که چطور تو هنوز با اینا می پری؟
قابیل: دوباره داری اغراق می کنی. همون طور که گفتم من خودم رو تو هیچ قطبی نمی بینم. اصلاً این بحث رو قبول ندارم. من واقعاً قبول دارم که تنها آلترناتیو در مقابل جمهوری اسلامی شاهزاده رضا پهلویه. مردمی هم که این اعتقاد رو دارن تا پای جون واسش وایستادن. مبارزه هم همۀ اینا رو داره. بعضی وقتا شرایط طوری می شه که باید یه خورده عقب نشست ولی راه مبارزه به پیشه. الانم بهت قول می دم که به زودی قال قضیه کنده بشه.
هابیل: من اگر تا حالا با این همه دلیل و مدرک نتونستم قانعت کنم، الان هم نمی تونم. ببین از دید من تو هر دیدگاه و هر راه حلی رو می تونی در نظر بگیری ولی اینو هم در نظر بگیر که وقتی مردم ایران نخوان با حکومت دیگه سر کنن، خودشون رهبرای خودشون رو از توی خودشون انتخاب می کنن و مبارزه می کنن. ماهايی هم که در خارج هستیم فقط نقش تماشاچی از دور رو داریم. البته می تونیم روی افکار عمومی کشورهای محل سکونتمون اثر بگذاریم، همون طور که این تظاهرات زیر پرچم اسرائیل در اکثر کشورها تونست ضربۀ وحشتناکی به افکار عمومی بزنه. یعنی جنبش رو چسبوند به اسرائیل که الان مورد انتقاد و حتی تنفر اکثر مردم دنیاست. بذار یه سوال ازت بکنم: چرا فکر می کنی این همه آدم غیر ایرونی توی استادیوم، ایران رو تشویق می کردن، در جایی که رفیقای تو تیم ایران رو هو می کردن و تیم مقابل رو تشویق می کردن؟ این کارا ضربه به وجهۀ ایرانیا می زنه. مردم می گن این مشنگا دیگه کین؟
قابیل: من با این براوردت هم مخالفم. تو دیگران رو متهم می کنی که برچسب می زنن، خودت از همه بدتر همه رو بر چسب فاشسیست و صهیونیست می زنی. من خودم با اسرائیل مسأله دارم ولی به نظر من به طور تاکتیکی می شه از دشمنیش با جمهوری اسلامی استفاده کرد تا به هدف خودمون برسیم. بعدش هم چرا فکر می کنی چون یه عده ای مث تو فکر نمی کنن واپسگرا هستن؟ تویی که از دموکراسی دم می زنی، این حق رو باید به مردم بدی که طور دیگه فکر کنن. این افراد واقعاً دلشون واسۀ ایران می تپه و واسۀ ایران آینده ای درخشان می خوان. بعضی هام یه روش هایی واسۀ اظهار نظر به کار می برن که منم باهاش موافق نیستم. از جمله همین بازی های جام چهانی. من هیچ کدوم از مسابقات ایران رو نرفتم. حقیقتش من دلم واسۀ تیم ملی می سوزه. این همه زیر فشار بودن و با این همه بدبختی بیان توی جام جهانی بعد یه عده هموطن اونا رو هو کنن! منم از این کارشون حال نکردم.
هابیل: البته که من حق می دم افراد نظرات خودشون رو داشته باشن، تا جایی که مزاحم دیگران، چه حرفی و چه عملی نشن. مردم باید بتونن در یه محیط امن، بدون تهدید و خشونت حرف خودشون رو بزنن. فقط این رو در نظر بگیر که این جنبش ادامه داره. احیاناً فروکش می کنه تا خیزش بعدی. ما توی این شهر باز با هم زندگی خواهیم کرد. می خوام ببینم که بعد از این که آب ها از آسیاب افتاد، این دوستان چطور توی چشم همشهری هاشون نگاه می کنن؟
