همنوازی ساز های از کوک خارج
خوانندگان گرامی،
همان طور که در شماره های قبل به آگاهی رسید این صفحه را اختصاص داده ایم به برخورد دیدگاه های دو برادر خیالی با نام های هابیل و قابیل. این دو برادر نقطه نظرهای متفاوت و حتی مخالف یکدیگر دارند. از آن ها خواسته ایم تا در هر شماره بحثی را مطرح کنند و نقطه نظرهای خود را بگویند. ما بدون هیچ قضاوتی این دیدگاه ها را ارائه می کنیم و قضاوت را بر عهدۀ شما می گذاریم. اگر خوانندگان گرامی نظری به طرفداری یا مخالفت با هر یک دارند می توانند نظر خود را از طریق فرستادن ایمیل به آدرس پیک، با ما در میان بگذارند. گفتار این بار هم در رابطه با «جنگ وصلح» است.
قابیل: فکر می کنم پرزیدنت ترامپ همه را سر کار گذاشته، همه بلاتکلیفن. من که دیگه نه اونجوری به هیجان می آم و نه اونجوری نا امید می شم. خیلی بدم میاد از این حالت؛ یعنی انگار کرخت شدم. چند روز پیش دوباره اولتیماتوم داد که اگه ایران تنگه هرمز رو واز نکنه، آنچنان ایرانو می زنه که نفهمن از کجا خوردن. بعد یه روز مونده، یه دفه گفت داریم مذاکره می کنیم که تنگه وازشه. چند دفعه تا حالا این کار رو کرده؟ من جداً خیلی امید داشتم که یه جوری بشه ولی انگار رژیم ایران دستش رو خونده. خیلی دردناکه که قوی ترین کشور دنیا اینجوری رهبری بشه. من که دیگه بریدم!
هابیل: چه جالب. فکر نمی کردم اینجوری از ترامپ انتقاد کنی آیا این نظر خودته یا گروهتون هم به این نتیجه رسیدن؟ خیلی از صاحب نظرا همون اوایل جنگ چهل روزه که دولت ایران، اون جور که ترامپ و نتیاهو می خواستن سرنگون نشد. گفتند که احتمالاً این پروسه «نه جنگ و نه صلح»، یه جنگ فرسایشی خواهد شد و سیاست اینه که ایران رو فرسایش بدن که دیگه نتونه حکومت کنه و مردم بریزن تو خیابون و کار رو تموم کنن. من نمی خوام اینقدرها به ترامپ و هگزت اعتبار بدم که می دونن دارن چه کار می کنن چون به قول تو همه رو گیج کردن. از یه طرف نتیاهو می خواد جنگ بین ایران و آمریکا ادامه پیدا کنه، از طرف دیگه می گن مهمات ندارن و هزار تا چیز دیگه. البته من خوشحالم که جنگ نشه ولی وضع مسخره ای شده.
قابیل: این که نظر خودمه یا گروه حقیقتش فکر می کنم خیلی ها بریدن. توی گروه تلگرام مون روزی نبود که صد تا، دویست تا پست نباشه؛ تحلیل، مصاحبه، فیلم تظاهرات ولی الان پر شده از آگهی وام و املاک و اتاق خالی و فواید قرمه سبزی و اینا. یه هر از چندی هم یه چیز سیاسی می ذارن. من فکر می کنم اونا هم سَر خورده شدن. تا ترامپ می گه می خوایم بزنیم دوباره یه سری پست که نمی دونم از کیه می آد و بعد که نمی زنه دوباره ناپیدید می شن.
هابیل: البته خطر رفع نشده. با دولت ترامپ چیزی که از همه چیز مطمئن تره عدم اطمینانه ولی بذار بحث ایران رو چند دقیقه بذاریم کنار و اوضاع همین ولایت رو یه نگاه بکنیم. توی این یه سال و نیم گذشته با سیاست های غلط و هردم بیل دولت، مث تعرفه های عجیب و غریب، مثل جنگ و اون برنامۀ «دوژ» ایلان ماسک و سیاست های نژادپرستانۀ اداره مهاجرت و آیس و تورمی که از دست همه در رفته، اوضاع بدجوری به هم ریخته. تنها کسایی که توی این اوضاع وضعشون بهتر شده میلیاردرها و کمپانی ها و شرکت های نفتی هستند که به قول معروف با دُمشون گردو می شکونن. جالبه که اکثر مردم هم با این سیاست ها مخالفن چون صدمه اش رو هر روز موقع بنزین زدن یا خرید مایحتاج می بینن. هشتاد در صد مخالف جنگن.
قابیل: اگه داری دام پهن می کنی که من از این سیاست ها دفاع کنم و بگم ترامپ می دونه داره چه کار می کنه و صبر داشته باش، کور خوندی! منم وقتی می بینم رابرت کندی چه بلایی سر بهداشت مردم آورده دردم می آد. وقتی جلسۀ کابینه رو می بینم که چطور یکی یکی وزیرا دارن خوش خدمتی وچاپلوسی می کنن چندشم می شه. امیدی که من و امثال من داشتیم این بود که اگر قراره یکی رژیم ایران رو سرنگون کنه، ترامپه. والا سخت نیس که ببینی کسايی که سر کارن اگه نظرسوء نداشته باشن، واقعاً بلد نیستن و نمی دونن دارن چه کار می کنن ولی همه رو نمی تونی تقصیر ترامپ بندازی. کنگره چی؟ اونام اقلاً به همون اندازه مقصرن.
هابیل:.کنگره که دربست در اختیار جمهوری خواها و در خدمت ترامپ بوده و هست. دموکراتا چون در اقلیت هستن هم در هاوس و هم در سنا، نمی تونن کاری از پیش ببرن همۀ لوایح، سرِ خطِ حزبی تأیید یا رد می شن. البته من یکی از عوامل عمدۀ این شرایط رو بایدن می دونم. اگه یادت باشه چند ماه پیش حزب دموکرات یه کمیسیونی راه انداخت برای بررسی شکست ۲۰۲۴ که البته به همه چیز اشاره کرد غیر از حمایت بی چون و چرای بایدن از نتنیاهو. در صورتی که همه می دونستن یکی از دلایل شرکت نکردن دموکرات ها و مستقل ها تو انتخابات که باعث شکست شد همین مسأله بود ولی همۀ اینا به کنار، انتخابات میون دوره ای دو ماه دیگه اس و خیلی چیزا ممکنه عوض بشه. این جور که نظرخواهی ها نشون می دن خیلی از مستقل ها و حتی جمهوری خواهای سنتی ممکنه باعث شن که هاوس رو جمهوری خواها از دست بدن و سنا هم ممکنه بره. آیا وضع اقتصادی بهتر می شه؟ آیا جنگ بالاخره تموم می شه؟ آیا صدماتی رو که توی این دو سال زدن مثل مدی کر و مدی کید، یو اس اِی آی دی، بهداشت، فرهنگ و آمورش درست می شه؟
قابیل: نمی دونم. این قدر جامعه دو قطبی شده که می ترسم یه دفه پاندول بره اون ور! یه دفه سوسیالیست ها بیان و اصلاً اوضاع رو از بیخ و بن زیر و رو کنن. اون دیگه واقعا مرگ این سیستمه. الان ممدانی رو ببین. اینایی که خودشون رو سوسیال دموکرات می دونن اگه بیان سر کار همه چیز رو به هم می ریزن. از سیاست خارجی بگیر تا مهاجرت تا بودجۀ نظامی و ناتو و خیلی چیزای دیگه. بعد همه چیز می خوابه و اوضاع بدتر می شه. بعد دوباره موقع انتخابات ریاست جمهوری توی ۲۰۲۸ پاندول می ره اون ور و دوباره راست ها می آن سرکار. اصلاً مسخره است! چرا این قدر همه چیز افراطی شده؟
هابیل: ممکنه نظرت درست در بیاد ولی من فکر می کنم این سوسیال دموکرات ها حداکثر بتونن یک فراکسیون توی هاوس و سنا باشن، نمی تونن همه چیز رو قبضه کنن. هنوز اکثریت دست دموکرات های سنتی خواهد بود ولی وجود سوسیال دموکراتا خوبه که فشار بذارن. تازه بعد از همۀ اینا بت بزرگ سوپریم کورته. من جداً امیدوارم که سوسیال دموکرات ها بتونن کاری بکنن ولی لازمۀ هر کاری اینه که هاوس و سنا دست به دست بشه. در اون صورت آقای ترامپ دست و بالش تا حد زیادی بسته می شه. جداً امیدوارم مردم بیان و رای بدن والا دو سال دیگه این اوضاع دیوانه کننده خواهد بود. یه احتمال دیگه که وجود داره اینه که مستقل ها و دموکرات های سنتی از سوسیال دموکراتا بترسن و به جمهوری خواه ها رای بدن. در اون صورت، دو سال دیگه هم همین آشه و همین کاسه.
قابیل: خب چی بود در مورد ایران می خواستی بگی؟ الان آیا اصلاً معلومه کی داره رژیم رو می چرخونه؟ امام غایب چی می شه؟ این همه اعدام ها و انتقام ها! آخرش چی می شه؟
هابیل: من همیشه نظر خواهی ها و رای گیری ها واسم مهمه، به خصوص در مورد ایران و ایرانی های خارج از ایران. بعد از کشتار دی ماه و جنگ چهل روزه علاقمند بودم ببینم مردم چطور فکر می کنن و با مسائل جنگ و مذاکره چه جوری برخورد می کنن. البته اینو هم بگم که چون اصولاً نظر سنجی در ایران که خیلی از مردم علاقه ای به رو کردن نظراتشون ندارن و ترس و عواقب جواب ها و این حرفا، نمی شه زیاد اعتماد کرد. ولی اخیراً دوتا نظرسنجی رو دیدم که برام جالب بود یکی از طرف دولت بود و یکی از طرف شرکت گمانه. اینا همه توی اینترنت هست و خودت می تونی بری چک کنی به خصوص آمارگیری گمانه رو توی سایت رادیو فردا می تونی بینی.
قابیل: تو هم واقعاً حال داری! توی ایران مثل هر کشور دیکتاتوری دیگه مردم جوابايی رو می دن که گیر نیافتن. راحت دروغ می گن. به نظر من اصولاً روی این جور نظر خواهی ها نمی شه حساب کرد. اون که دولتیه که دیگه جای خود داره. حالا چیش جالب بود برات؟
هابیل: برام جالب بود که هر دو نظر خواهی از بخش مهمی از جامعه که ناراضی و خواهان گذر از جمهوری اسلامی هستن اسم بردن. گمانه از یه رقم بالا مث سی هزار نفر نظر خواهی کرده. اونم از طریق اینترنت و فیلتر شکن. توی گوشیم دارم،. الان بهت نشون میدم. بیا، مثلاً می گه حدود ۲۵ درصد گفتن در اعتراضات دی ماه شرکت کرده بودن. این رقم خیلی بالاییه! یه نمونۀ دیگه این که ۴۷ درصد طرفدار براندازی هستند و ۳۲ درصد طرفدار تحول و اصلاحات و فقط ۹ درصد طرفدار سیستم موجود و رهبری هستند. این رقم ها جالبه ولی چون واقعاً آمارگیری دیگه ای واسۀ مقایسه نیست می شه یه جورایی قبولشون کرد.
قابیل: درمورد این که چه سیستمی واسۀ جایگزینی می خوان هم چیزی توی اینا هست؟
هابیل: آره می گه ۳۴ درصد یه شکلی از پادشاهی، ۲۸ درصد جمهوری و ۱۳ درصد جمهوری اسلامی رو انتخاب کردن و نزدیک ۲۵ درصد گفتن براشون فرقی نمی کنه. شاید برات جالب باشه که راه تغییر رو ۴۴ درصد اعتراضات مدنی، اعتصاب و تجمع، ۳۰ مداخلۀ نظامی خارجی، ۱۹ درصد انتخابات و در آخر ۱۴درصد طرفدار مبارزۀ خشونت آمیز بودن!
قابیل: جالبه که اکثر مردم طرفدار مبارزۀ غیر خشونت هستند و فقط ۱۴ درصد طرفدار خشونت، خیلی جالبه! حالا اون نظر سنجی دیگه که می گفتی دولت کرده چی؟ چقدر فرق دارن؟
هابیل: اون نظر سنجی رو شخصی به اسم علی ربیعی که دستیار پزشکیانه تهیه کرده. توی اون می گه ۱۰ تا ۲۰ درصد از مردم در هر طرف دو قطب رادیکالن هستند: یکی طرفدار وضع موجود در مقابل براندازها ولی یه نکتۀ جالب اون گزارش آمار فشار روانی روی مردمه؛ می گه ۶۳ درصد مردم خشمگینن، ۵۰ درصد نا امید، ۴۸ درصد دچار افسردگی و ۴۵ درصد اضطراب دارن. نتیجه گیری کرده که مردم ایران خشمگین ترین مردم دنیان. کشور بعدی چاده با ۴۷ در صد.
قابیل: خیلی درناکه احتمالاً هم حقیقت داره. ما اونجا نیستیم ولی بچه هایی که از ایران میان همه می گن که مردم اکثراً افسرده و عصبین. آخرش چی می شه؟ واقعاً این ملت با این همه استعداد و این همه ثروت طبیعی چرا باید یه این روز بیافته؟
هابیل: آره دردناکه ولی توصیه می کنم بری این آمار رو ببینی. الان ایران توی یه بن بستی گیر کرده که راه در رو هم نداره. از یه طرف جنگ، یه طرف تورم سه رقمی، بیکاری و محاصرۀ اقتصادی. معلومه مردم رو خشمگین و نا امید می کنه. حالا یه عده هم که به اصطلاح پراگماتیست هستند، یه جورایی می خوان قضیه رو تموم کنن. از طرف دیگه بخش بزرگی از حکومت و سپاه می خوان جنگ رو ادامه بدن و انتقام خون آقارو بگیرن. جالبه، نه؟ می بینی دوستای خودمون که از خارج از ایران «جنگ! جنگ! تا پیروزی» راه انداختن، از اون ور هم سعید جلیلی و رادیکال ها هم «جنگ! جنگ! تا پیروزی» می گن. یعنی همصدايی سازهای خارج از کوک!
قابیل: با این داستانا، به نظر می آد که این خط کشی های سلطنت طلب، جمهوریخواه، چپ، اصلاح طلب و حتا طرفدار رژیم بهم خورده. الان یا طرفدار جنگی یا ضد جنگ. تا حالا اینجوری روش فکر کرده بودی؟ می دونم الان باید بری. بذار دفه دیگه روش صحبت کنیم.
